CEBUD TECHNOLOGIE

Technologie

Wentylacja a kominek

autor: PIOTR LIPA - GŁÓWNY TECHNOLOG DARCO

Kominek to dziś nieodzowne wyposażenie zarówno nowych, jak i modernizowanych budynków. Pomijając walory dekoracyjne i estetyczne, kominek może stanowić dodatkowe - rezerwowe źródło ciepła.

dgp_domek_dgp.jpgpin
Zobacz całą galerię

W nowych, energooszczędnych budynkach, gdzie zapotrzebowanie na ciepło wynosi około 40 kWh/m2 rocznie, kominek może z powodzeniem być głównym sposobem ogrzewania. Oczywiście pamiętać trzeba, że stosowanie kominka jest obwarowane różnymi przepisami prawnymi zapisanymi w DZ.U. Nr 75 z 2002r poz. 690 i że zgodnie z obowiązującymi przepisami kominek nie może stanowić jedynego, podstawowego źródła ciepła w domu (ta regulacja wynika z konieczności zapewnienia ciągłości grzania, także w okresach dłuższej nieobecności domowników).
Często mówi się, że projektowanie domu należy rozpocząć od usytuowania komina do kominka. Najlepiej oczywiście, gdy ten umieszczony jest w centralnym punkcie domu, ponieważ wtedy dystrybucja powietrza, zarówno grawitacyjna jak wymuszona - będzie optymalna. Na etapie projektowania budynku trzeba zdecydować się również na taki sposób wentylacji domu, który zapewni właściwy komfort domowników i prawidłową pracę urządzeń. Trzeba porównać wady i zalety dostępnych systemów wentylacyjnych, by móc zdecydować się na ten dla nas właściwy, no i oczywiście upewnić się, że parametry wentylacji urządzenia (nawiewniki, kanały, kominy) są właściwie dobrane i przeliczone. Zmiany i przeróbki w końcowym etapie budowy mogą być praktycznie niemożliwe, a na pewno wiążą się z koniecznością sporego remontu.
Wentylacja jest instalacją równie ważną, co instalacja grzewcza czy choćby wodna, jej działanie ma bezpośredni wpływ na komfort i bezpieczeństwo użytkowników budynku. Rozróżniamy dwa podstawowe jej rodzaje: grawitacyjną i mechaniczną. Jednakże, nie można również zapominać o wentylacji hybrydowej, czyli takiej, która łączy obie uprzednio wymienione metody, a polega na okresowym (w sytuacjach, w których z różnych przyczyn wentylacja naturalna nie działa) wspomaganiu wentylacji grawitacyjnej - mechanicznie (silnikami elektrycznymi wentylatorów lub nasad). Ten model wentylacji w nowo budowanych obiektach powoli wypiera typową grawitacyjną.
Urządzenia grzewcze z otwartą komorą spalania, do których zaliczamy również kominki, potrzebują odpowiedniej ilość powietrza do spalania. Jest ono pobierane zarówno z zewnątrz budynku, jak i z pomieszczenia gdzie znajduje się kominek. Realizowane jest to przez różnego rodzaju nawiewniki czy nawietrzaki lub przez odpowiedni kanał prowadzony pod podłogą, którym powietrze jest doprowadzane pod kominek (a w przypadku nowoczesnych wkładów kominkowych - bezpośrednio do paleniska). Czerpnia takiego kanału powinna być umieszczana po zachodniej lub północnej stronie budynku, ponieważ z tamtego kierunku najczęściej występują wiatry, które będą tłoczyć powietrze do budynku. Oczywiście jeśli usytuowanie kominka nie pozwala na wykonanie kanału z czerpnią po takiej stronie, lub takowe wykonanie wymuszałoby konstrukcję bardzo długiego i skomplikowanego przewodu (co z kolei łączy się z dużymi oporami przepływu, uniemożliwiającymi dotarcie powietrza do wylotu) - to trzeba go oczywiście wykonać, ale zapewniając możliwie najkrótszy odcinek jego przebiegu, a bilansowanie powietrza uzyskać poprzez instalację nawietrzaka po zachodniej lub północnej stronie domu.
Powietrze z zewnątrz pod kominek doprowadzane jest za pomocą rury PCV lub stalowych kanałów ocynkowanych, zarówno o przekroju prostokątnym jak i okrągłym (il. powyżej). Najlepiej tego typu kanały montować na etapie wylewek w pomieszczeniu, powinny być one zaizolowane cieplnie. Kanał również powinien być wyposażony w przepustnicę, którą regulujemy ilość powietrza napływającego pod kominek lub do kominka (często w tym miejscu stosuje się już przepustnicę sterowaną elektronicznie - w zależności od temperatury w komorze cieplnej kominka). Czerpnia powietrza znajdująca się na zewnątrz budynku posiada siatkę, która powinna chronić przed dostawaniem się do środka owadów, gryzoni czy większych zanieczyszczeń mechanicznych. Wewnątrz budynku kanał nawiewny (o ile nie jest bezpośrednio podłączony do króćca na wkładzie kominkowym) można zakończyć kratką z żaluzją i dodatkowym filtrem wyłapującym mniejsze cząsteczki pyłu.
Zgodnie z przepisami (Dz.U. Nr 75 z 2002 poz.690 §132) kominek można montować w budynkach jednorodzinnych, mieszkalnych w zabudowie zagrodowej i rekreacji indywidualnej oraz niskich budynkach wielorodzinnych, w pomieszczeniach o kubaturze nie mniejszej niż 30 m3 i wskaźniku
4 m3/kW nominalnej mocy cieplnej kominka, w których możliwy jest dopływ powietrza do paleniska w ilości 10 m3/h na 1 kW nominalnej mocy cieplnej dla kominków o budowie zamkniętej. Można też przyjąć, że do spalania 1 kg drewna w kominku z zamkniętą komorą spalania potrzebne jest około 8 m3 powietrza. W przypadku kominków z otwartą komorą spalania, dopływ powietrza do paleniska powinien być w ilości zapewniającej nie mniejszą prędkość przepływu powietrza w komorze spalania niż 0,2 m/s (tu należy zauważyć, że osiągnięcie takiego wskaźnika, przy wielkości otworów paleniskowych kominków otwartych, wymusza stosowanie bardzo dużych przekrojów przewodów doprowadzających powietrze).
Mechaniczny system dystrybucji gorącego powietrza można wykorzystać w okresie letnim do wentylacji czy nawiewu zimnego powietrza. W tym celu w układzie DGP należy zaprojektować i wmontować trójnik zima/lato. W okresie letnim, po odpowiednim przełączeniu trójnika, powietrze do aparatu nawiewnego będzie pobierane bezpośrednio z czerpni ściennej. Można do tego typu układu podłączyć źródła chłodnego powietrza, np. z gruntowego wymiennika ciepła. Z jednej strony, w okresie zimowym, będziemy wykorzystywać kominek i DGP do ogrzewania, z drugiej strony, w okresie letnim, możemy ten sam system, z pominięciem kominka, wykorzystywać do chłodzenia pomieszczeń.
Pomieszczenie, w którym znajduje się kominek powinno być wyposażone w kanał wentylacji wywiewnej. Ma on za zadanie usuwać zanieczyszczenia i produkty spalania, które mogą wydostać się z kominka podczas normalnej jego pracy lub w przypadku awarii. Często zdarza się, że przez ten kanał do pomieszczenia dopływa zimne powietrze zewnętrzne. Przyczyną tego jest zła organizacja napływu, przepływu i wypływu powietrza z budynku. W wentylacji grawitacyjnej tego typu problem można rozwiązać przez zmodernizowanie jej do wersji hybrydowej, poprzez instalację nawietrzaka w ścianie lub (o ile takowego nie ma lub jest zbyt mało wydajny) przewodu doprowadzającego świeże powietrze do spalania.
Często budując komin dymowy, budujemy go wraz z kanałem wentylacyjnym. Montując typową kratkę na kanale wentylacyjnym, trzeba się liczyć z tym, że ciepłe powietrze znad kominka w dużych ilościach będzie usuwane z pomieszczenia. Rozwiązanie tego problemu lub zmniejszenie jego skutków można uzyskać poprzez zastosowanie stabilizatora przepływu za kratką wentylacyjną, a także przez przesunięcie kanałem poziomym na odpowiednią odległość, miejsca wlotu do kanału wentylacyjnego.
Istnieją na rynku również rozwiązania, gdzie powietrze do spalania, w kominkach z zamkniętą komorą, jest czerpane bezpośrednio z zewnątrz budynku. To rozwiązanie jest wymagane w budynkach wyposażonych tylko w wentylację mechaniczną. Trzeba pamiętać, że w pomieszczeniu, gdzie znajduje się kominek zabronione jest stosowanie wentylacji mechanicznej wyciągowej (DZ.U. Nr75 z 2002 poz.690 §150). Może być stosowana jedynie wentylacja mechaniczna nawiewno-wywiewna zrównoważona lub nadciśnieniowa.
Pozostaje pytanie, przy zastosowaniu wentylacji mechanicznej i kominka, co w przypadku, gdy zabraknie prądu? Czy kominek w takiej sytuacji można eksploatować? Czy w budynkach pasywnych będzie jeszcze miejsce dla kominka? Może trzeba tego typu sytuacje uwzględnić na etapie projektowania budynków, a budynek wyposażyć w system rezerwowej wentylacji awaryjnej lub od razu zaprojektować wentylację hybrydową. Połączenie ogrzewania kominkowego z wentylacją mechaniczną czy wentylacją mechaniczną nawiewno-wywiewną, nie jest tematem prostym i wymaga przemyślenia oraz przeliczenia już na etapie projektowania.

Przykład poprawnego przepływu powietrza w domu jednorodzinnym. Il. Darcopin

Układ nawiewu powietrza do kominka. Il. Darcopin

Trójnik zima- lato. Il. Darcopin

Komentarze (0)

Zaloguj się aby skomentować artykuł
Zaloguj się
facebook Twitter Google+

Nasi partnerzy

Kominki polski
Pasywny Budynek
IntelEko.pl
Ogrzewnictwo.pl
Kominek